جويها در زير درختان او ( 1 ) مىرود ، و در آن جا از همه جنس ميوه باشد ( 2 ) . * ( وَأَصابَه الْكِبَرُ ) * ، و پيرى به او رسيده باشد ، اين « واو » حال است ( 3 ) . * ( وَلَه ذُرِّيَّةٌ ضُعَفاءُ ) * ، و او را فرزندانى ( 4 ) باشند ( 5 ) ضعيف و عاجز ، اين « واو » نيز [ واو ] ( 6 ) حال است . آنگه به اين بستان [ رسد ] ( 7 ) * ( إِعْصارٌ ) * ، بادى سخت كه خاك از زمين بردارد و بر طول در هوا برد بر شكل ( 8 ) عمودى ، قال الكميت ( 9 ) [ 360 - پ ] : تسدى الرّياح بها دبلا ( 10 ) و تلحمه ذا معنق من رقاق التّرب موّار في منخل جاء من هيف يمانية بالسافياء و في غربال اعصار و جمع اين لفظ اعاصير بود ، قال يزيد بن المفرغ الحميرىّ ( 11 ) : اناس اجارونا فكان جوارهم اعاصير من فسق ( 12 ) العراق المبذر ( 13 ) و ( 14 ) با اين باد آتشى بود . * ( فَاحْتَرَقَتْ ) * ، سوخته شود اين بستان ، و وجه تشبيه آن است كه : حق ( 15 ) تعالى مثل زد عمل منافق را و صدقه او را به بستانى چنين ، در حالى چنين كه او از پيرى و ضعف نتواند آن را عوض ( 16 ) ساختن يا اعادت آن عمارت كردن ، و نيز فرزندان او كوچك و ضعيف باشند و قوّت آن ندارند ، آن تلف و هلاك شود چنان كه صلاح نپذيرد ، همچنين باشد عمل منافق ، هيچ ثباتى و اصلى نباشد آن را ، و او آنگه بداند كه او را توبه و پشيمانى و عذر سود ندارد ، يعنى روز قيامت كه تكليف نباشد و در توبه بسته بود ، مستقبل ( 17 ) را اقالت نكنند ، و مستعتب را اعتاب ( 18 ) نكنند .

--> ( 1 ) . اساس : آن ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 2 ) . تب : بود . ( 3 ) . تب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر قوله تعالى . ( 4 ) . آج ، لب ، فق ، مر : فرزندان . ( 5 ) . مج ، وز ، دب ، فق ، مر : باشد . ( 7 - 6 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 8 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : برد مثل . ( 11 - 9 ) . اساس م ، تب شعر . ( 10 ) . اساس : ذيلا ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 12 ) . مب ، مر : فتق ، دب : فصو . ( 13 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : المنذر ، تفسير طبرى ( 3 / 78 ) مصراع دوم چنين است : اعاصير من سوء العراق المنذّر . ( 14 ) . چاپ شعرانى ( 2 / 371 ) : فيه نار ، و . ( 15 ) . همه نسخه بدلها : خداى . ( 16 ) . اساس : كه نو نويس است : عمارتى ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 17 ) . همه نسخه بدلها : مستقبل . ( 18 ) . تب : اعقاب .